داستان ایرانی چیست؟

راستش من هنوز در تعریف اینکه داستان چیست و چرا و چگونه نوشته می شود درمانده ام.

ایرانی یعنی چه؟ مجوعه ای از خرده فرهنگ ها((Sub- culture ، ضدفرهنگ ها

((Anti- cultures، باورها، عادات و آیینهای زندگی است که فرهنگ ایرانی را می سازد و در جای دیگری از زمین یافت نمی شود؟ آیا ایران مجموعه ای ناهمگن از فرهنگهای قومی است که تنها نقطه پیوندشان زبان فارسی است؟ یا دین مشترک است که بلوچ و کرد و گیلک و خوزستانی و آذربایجانی و مشهدی را به هم وصل میکند؟ من اگر پاسخ این پرسشها را می دانستم هرگز داستان نمی نوشتم.

در مورد من: داستانهای من دوجورند:

نخست: داستانهایی که در متن، به زمان، مکان و نام خاصی اشاره نمی شود و می توانند در هرجای زمین رخ دهند. چند تجربه هم هستند که حتی جنسیت راوی یا قهرمان داستان یا اینکه اصلا وجود دارند هم مورد تردید است چه رسد به اینکه کجایی باشد!

دوم:  داستانهایی که کاراکترهایی با نام ایرانی دارد و مشخصا در ایران رخ می دهد و تعدادشان زیاد هم نیست. مشخصه تمام این داستانها شهری بودنشان است. با وجود اینکه در قطره قطره خونم روستایی بودن را حس میکنم و تجربه زیادی از روستا و ییلاق های گیلان دارم ولی واقعا دغدغه اصلی  نوشتن من زندگی شهری و ترافیک انسانی و غیر انسانی و مسخ انسان به شی ء در روند مدرن شدن و نوکیسگی و پارادوکسهای یک جامعه ضد خرد ، در روند فراگیری اطلاعات و فاصله وحشتناک میان نسلها ، پدرها و پسرهاست که خود، یکی از قربانیان آنم.

آیا چشم انداز جامعه امروز ایران ، گرایش به معنا و انسان دوستی در کنار بهره گیری از تکنولوژی و انفورماتیک است؟ پس من چرا نمی بینم؟ من چشم انداز هراسناکی از آینده دارم.

جایی که زیباترین هارمونی در بالانس میان آموزه های انسانی و اخلاقی و موهبت های دانش بشری شکل میگیرد. ما از هر دو طرف بام افتاده ایم.

من نام سرزمینم( ایران) برایم دلشوره و دلواپسی دارد چون اخلاق و عاطفه  ایرانی ها در نابسامانی های روزگار ، به راه درستی نمی رود. داستان و فیلم ایرانی، اگر روزگاری مجبور بود از آیینهای روستایی بگوید( چون همه سوژه ها منطقه ممنوعه بودند) امروز ناگزیر است از این زوال معنا بگوید.

        دکتر رضا کاظمی – دی 1386          www.rezakazemi.com